urutonde_rwambariro

Amakuru

Iterambere ry'indorerwamo z'amaso: Urugendo rurambuye mu mateka

Indorerwamo z'amaso, ikintu gitangaje cyahinduye ubuzima bw'abantu babarirwa muri za miriyoni, zifite amateka akomeye kandi ashimishije amaze ibinyejana byinshi. Kuva ku ntangiriro zazo nto kugeza ku dushya twa none, reka dutangire urugendo rurerure mu iterambere ry'indorerwamo z'amaso.
 
Inkomoko ya kera
Imizi y'indorerwamo z'amaso ishobora gukomoka ku mico ya kera. Mu Buroma bwa kera, ahagana mu kinyejana cya 1 nyuma ya Yesu, handitswe ikoreshwa ry'indorerwamo zikura mu kongera ubushobozi bwo kureba. Ubu buryo bwo kongera ubushobozi bwa mbere bwashyizeho urufatiro rw'iterambere ry'indorerwamo z'amaso.

iterambere ry'indorerwamo z'amaso-1

Iterambere ryo mu gihe cya kera
Mu gihe cyo hagati mu gihe cya kera ni bwo indorerwamo zatangiye kugaragara nk'uko tuzi muri iki gihe. Mu kinyejana cya 13, umumonaki w'Umutaliyani witwaga Salvino D'Armate avugwaho kuba ari we wavumbuye indorerwamo ebyiri za mbere zambarwaga. Izi ndorerwamo za mbere zari zigizwe n'indorerwamo ebyiri zifatanye hamwe n'agasanduku kari ku kiraro cy'izuru. Zakoreshwaga cyane cyane mu gukosora ubumuga bwo kutabona kure, ubumuga busanzwe bwo kutabona.
 
Iterambere rya Renaissance
Igihe cya Renaissance cyagaragaje iterambere rikomeye mu bijyanye n'indorerwamo z'amaso n'indorerwamo z'amaso. Mu kinyejana cya 16, indorerwamo z'amaso zashyizwe mu bikorwa kugira ngo zikosore ubushobozi bwo kureba hafi. Iri terambere ryatumye abantu bafite ubumuga butandukanye bwo kutabona bungukira ku ndorerwamo z'amaso.
 
Muri icyo gihe, indorerwamo z'amaso nazo zabaye nk'indorerwamo mu bantu bakomeye. Amafuremu akozwe mu byuma by'agaciro, nka zahabu na feza, yari afite imiterere ihambaye, yabaye ikimenyetso cy'ubutunzi n'icyubahiro.

Impinduramatwara mu nganda n'umusaruro mwinshi
Impinduramatwara mu nganda mu kinyejana cya 18 yahinduye isura mu ikorwa ry'indorerwamo z'amaso. Hamwe n'imashini n'uburyo bwo kuzikora ku bwinshi, indorerwamo zarushijeho kugurwa no kuboneka ku baturage benshi. Gushyiramo ibyuma n'ubushobozi bwo gukora indorerwamo z'amaso mu buryo butandukanye n'ingano bitandukanye byarushijeho kwagura amahitamo yari aboneka ku bambara indorerwamo z'amaso.

iterambere ry'indorerwamo z'amaso-2

Izamuka ry'Ubuhanga mu Gupima Amaso
Mu kinyejana cya 19, havutse ishami ry’amaso, ryibanda ku bumenyi bwo gukosora amaso. Abaganga b’amaso bagize uruhare runini mu gutanga no gushyira indorerwamo z’amaso, bagenzura ko abantu bahabwa indorerwamo zijyanye n’ibyo bakeneye mu maso. Uku gushyira no gutanga imiti ku ndorerwamo z’amaso mu buryo bw’umwuga byagaragaje intambwe ikomeye mu iterambere ry’indorerwamo z’amaso.
 
Udushya twa none
Ikinyejana cya 20 cyazanye udushya twinshi mu indorerwamo z'amaso. Mu ntangiriro za 1900, ishyirwaho ry'amakaramu ya pulasitiki ryahinduye urwego. Izi karamu zoroshye kandi ziramba zasimbuye amakaramu ya kera y'icyuma, atanga uburyo bwiza bwo kumererwa neza no kwiyubakira.
 
Hagati mu kinyejana cya 20, iterambere ry’indorerwamo z’indorerwamo zatanze ihinduka rito hagati y’uturere dutandukanye two kureba, bikuraho ibyifuzo by’indorerwamo nyinshi. Byongeye kandi, gukoresha ibikoresho bya lens bigezweho, nka polycarbonate na pulasitiki ifite index nini, byatumye habaho lens nto kandi zoroheje, binongera ihumure n’ubwiza.

Indorerwamo zo mu bwoko bwa contact lenses n'ubuvuzi bwa laser
Mu gice cya nyuma cy'ikinyejana cya 20 habayeho uburyo bushya bwo gukosora amaso, nko kubaga amaso hakoreshejwe lenseri (contact lenses) no kubaga amaso hakoreshejwe lenseri (laser). Amalenseri (contact lenses) yatanze uburyo budasaba kwivanga ku bantu bifuzaga kwirinda kwambara indorerwamo. Ku rundi ruhande, kubaga amaso hakoreshejwe lenseri (laser lenses) byatanze igisubizo kirambye ku bibazo byo kureba binyuze mu kuvugurura ishusho y'imboni y'amaso.

 
Nubwo ubu buryo bwagiye bukundwa cyane, indorerwamo z'amaso zakomeje kuba uburyo bworoshye kandi bukoreshwa cyane mu kugorora amaso bitewe nuko zoroshye kuzikoresha, zihendutse kandi ntizishobora kwangiza amaso.

indorerwamo z'amaso (contact lenses)-1

Amahirwe yo mu gihe kizaza
Mu gihe tureba ahazaza, inganda z'indorerwamo zikomeje gutera imbere. Guhuza ikoranabuhanga mu ndorerwamo z'amaso birimo kwiyongera. Indorerwamo z'ubwenge, zifite ubushobozi bwo gukora ibintu bifatika, ziri guterwa imbere kugira ngo zirusheho kunoza ubuzima bwacu bwa buri munsi, zitanga ibintu nk'ibyerekanwa ry'amakuru mu gihe nyacyo n'itumanaho ridafite intoki.
 
Iterambere mu bumenyi bw'ibikoresho rishobora gutuma habaho amafuremu yoroheje kandi aramba, bigatuma indorerwamo z'amaso zirushaho koroha kwambara. Byongeye kandi, gukoresha nanotechnology bifite ubushobozi bwo kwihuza n'amabara y'indorerwamo, bigatuma ahinduka mu buryo bwikora bitewe n'imiterere y'urumuri, agatanga icyerekezo cyiza igihe cyose.
 
Mu gusoza, iterambere ry'indorerwamo z'amaso ni igihamya cy'udushya tw'abantu n'icyifuzo cyo kunoza ubunararibonye bwacu mu kureba. Kuva ku nkomoko yazo ya kera kugeza ku iterambere rya none, indorerwamo z'amaso zageze kure. Uko ikoranabuhanga rikomeza gutera imbere, dushobora kwitega gusa izindi ntambwe zizamura icyerekezo cyacu no guteza imbere ubuzima bw'abantu babarirwa muri za miriyoni ku isi.


Igihe cyo kohereza: Ugushyingo-03-2023